Temporal Lob Epilepsisi (TLE)

Temporal lob epilepsisi (TLE) nedir?

Temporal lobda başlayan nöbetlerin özellikleri son derece değişken olabilir, ancak bazı desenler yaygındır. Tanıdık veya tamamen yabancı olabilecek farklı duygu, duygu, düşünce ve deneyimlerin bir karışımı olabilir. Bazı durumlarda, bir dizi eski hatıra yeniden canlanır. Diğerlerinde, kişi sanki her şey – ev ve aile dahil – garip görünür gibi hissedebilir. Seslerin, müziğin, insanların, kokuların veya zevklerin halüsinasyonları oluşabilir. Bu özelliklere “aura” veya “uyarılar” adı verilir. Yalnızca birkaç saniye sürebilir veya bir veya iki dakika kadar devam edebilir.

Temporal lob nöbetleri sırasındaki deneyimler yoğunluk ve kaliteye göre değişir. Bazen nöbetler o kadar hafiftir ki, kişi zar zor fark eder. Diğer durumlarda, kişi korku, entelektüel cazibe ve hatta haz ile tüketilebilir.

Bu nöbetlere eşlik eden deneyimler ve duygular, en belirgin yetişkin için bile, genellikle tarif edilmesi imkansızdır. Ve elbette, insanların ne hissettiğini tam olarak anlayabilmek çok daha zor.

Temporal lob epilepsisinin türleri nelerdir?

Temporal lob epilepsisi, parsiyel (kısmi) veya lokasyona bağlı epilepsinin en yaygın şeklidir . Epilepsi ile yaşayan tüm insanların yaklaşık %60’ını oluşturur.

İki tür TLE vardır:

  1. Temporal lobun medial veya iç yapısını içerir
  2. Neokortikal temporal lob epilepsisi olarak adlandırılırken temporal lobun dış kısmını içerir

Bu ikisinin en yaygın versiyonu medial temporal lob epilepsisidir.

Medial temporal lob epilepsisi genellikle hipokampus veya çevresindeki yapılar olarak adlandırılan beynin bir yapısı içerisinde başlar. Temporal lob nöbetlerinin neredeyse %80’ini oluşturur.

Medial temporal lob epilepsisinin de bir sendrom olduğu düşünülür , bu da birçok farklı koşulun medial temporal lob epilepsisine neden olabileceği anlamına gelir. Medial temporal lob epilepsisi olan bireylerde temporal lob orijini tanımında nöbet geçirilir.

TLE’de meydana gelen nöbetler için, “psikomotor nöbetler”, “limbik nöbetler”, “temporal lob nöbetleri”, “kompleks parsiyel” ve “basit parsiyel” gibi birçok eski isimler vardır. Bu nöbetlerin modern ismi “odak başlangıcı” dır; bu daha sonra kişinin farkında olup olmayacağı ya da farkındalığı azalmış mı olduğu ile karakterize edilir.

Medial temporal lob epilepsisi çok yaygın bir epilepsi şekli olmasına rağmen, ilaçlara da sıklıkla dirençlidir ve MRG’de belirli bir bulgu ile ilişkilidir (manyetik rezonans görüntüleme) . Bu bulguya hipokampal skleroz (skleroz sertleşmek anlamına gelir) denir ve bunu hem tıbbi hem de çoğu zaman tedavi etmek için zorlaştırır. Cerrahi tedavi bu kişiler için en iyi seçenektir.

Görünüm nedir?

İlaca dirençli medial temporal lob epilepsisi olan kişiler için genel prognoz, bellek ve duygudurum zorlukları için daha yüksek bir risk içerir . Bu da, tedaviye cevap veremeyen sık sık nöbet geçiren kişilerde gözlendiği gibi, yaşam kalitesinde bozulmalara ve ölüm riskinin artmasına neden olur.

Temporal lob epilepsisi için bazı risk faktörleri nelerdir?

Genellikle, medial temporal lob epilepsisi olan bireylerin doğum öncesi, doğum, doğum sonrası gelişimi normaldir. Bununla birlikte, bazı ortak risk faktörleri vardır:

Sıklıkla TLE ile ilişkili koşullar arasında bilinç kaybı ile kafa travması, erken çocukluk ve doğum sırasındaki yaralanmalar, beyin malformasyonları, ensefalit veya menenjit gibi enfeksiyonlar ve hatta temporal lob içindeki bazı tümörler bulunur.

En sık görülen risk faktörü ateşle ilişkili bir nöbet geçirmesidir. TLE’li kişilerin yaklaşık üçte ikisinde, bozulmuş farkındalık (kompleks parsiyel) nöbetlerle odaklanmadan önce enfeksiyon olmadan ateşli bir nöbet geçirmiştir. Bu ateşli nöbetlerin yaklaşık %75’inin ya çok uzun ya da karmaşık özelliklere sahip olduğu düşünülmüştür. Örneğin, ateşli nöbetler normalden daha uzun olabilir (15 dakika veya daha uzun sürebilir) veya bir koldaki zayıflık veya beyinde bir anormallik olduğunu gösteren komik bir duruş gibi çok net bir nörolojik anormallik gösterebilir.

Ateşli nöbetlerin medial temporal lob epilepsisi olan kişiler için ortak bir risk faktörü olmasına rağmen, ateşi olduğu sırada nöbet geçirmenin genel popülasyonun üzerindeki epilepsi riskini önemli ölçüde artırmadığını bilmek önemlidir.

TLE genellikle ne zaman gelişir?

Medial temporal lob epilepsisi, çoğu insanda, ateşli bir nöbet veya beyinde erken bir yaralanmanın ardından, ilk veya ikinci on yılın sonunda başlar. Kadınlarda, adet döngüsü ve yumurtlama sırasında hormonal etkiler, adet döngüsü sırasında artan nöbet raporları ile sonuçlanabilir.

Ne tür nöbetler görülür?

TLE’deki nöbetler aura gibi odak farkındalığı (basit parsiyel) nöbetleri ve odak yetersizliği farkındalığı (kompleks parsiyel) nöbetleri içerir.

En yaygın auralar, dejavu deneyimleri veya bazı gastrointestinal rahatsızlıklardır. Korku, panik, anksiyete veya yükselen bir epigastrik his veya kelebek geziyormuş gibi mide bulantısı, medial temporal lob epilepsisinde bulunan diğer auralardır.

Bazı insanlar sıradışı bir koku hissi de bildirmektedir.Bu, hipokampal bir anormallik veya bu alanda bir tümör olasılığını artırabilir.

Kompleks parsiyel nöbetler sabit bir bakış açısı, bozulmuş bilinç, parmaklarıyla uğraşma veya 30 ila 60 saniye süren dudak şapırtma hareketleriyle ilişkilendirilebilir. Bir kolda bu nöbetlerin beynindeki yerini belirlemeye yardımcı olabilecek bir duruş değişikliği olabilir.

Bazı insanlar da saçma sapan konuşur veya mantıklı bir şekilde konuşma yeteneklerini kaybeder. Bazı kişiler, özellikle de nöbetlerin başlangıç yeri temporal lobdan geliyorsa, dilde zorluk yaşadıklarını bildirmiştir.

Bazı insanlar jeneralize bir tonik-klonik sarsıntı yaşayabilir ve bu da nöbet durduktan sonra halsizliğe neden olabilir.

Bazı kişilerde uzun süreli nöbetler de olabilir ve bazı nadir durumlarda status epileptikus oluşabilir.

TLE nasıl teşhis edilir?

Medial temporal lob epilepsisinin tanısı hala, bir kişinin nöbetlerini tarif ettiği veya tanığın işitme gözlemlerini dinleyen kişidir.

Bir MR beynin medial temporal lob epilepsi ile ilişkili karakteristik anormallikler görmek için standart radyoloji prosedürünü kabul edilir.

Bir EEG’de (elektroensefalografi) da önemlidir. Sonuçlar genellikle hem uyanıklıkta hem de uykuda oluşabilen ön temporal diken veya keskin dalgalar gösterir.

Bazen bir video EEG izleme ünitesinde nöbetleri kaydetmek gerekir. Bu genellikle nöbetleri tespit etmek ve cerrahinin yardımcı olup olmayacağını belirlemek için yapılır.

TLE nasıl tedavi edilir?

Parsiyel nöbet geçiren kişilerin çoğu, uygun nöbet önleyici ilaçlar ile tıbbi tedaviye cevap verecektir . Ancak, insanların neredeyse üçte biri tedaviye cevap vermeyebilir.

Bu insanlar hafıza, sosyalleşme ve evlerini terk etme korkusu ile ilgili sorunları bildirebilirler.Günlük aktivitelerini kısıtlayabilir, bu da yaşam kalitesinin düşmesine neden olabilir.

Nöbetler ilaca cevap vermezse, cerrahi yaklaşımlar uygun bir seçenektir. MRG’nin medial temporal lobda hipokampal skleroz gösterdiği ve EEG’lerin aynı alanda anormallikler gösterdiği kişilerde, nöbetler ameliyatla tedavi edilebilir. Bazı durumlarda, insanların en az %70’i ameliyat sonrasında en az sorunla nöbetsiz hale getirilebilir.

Ameliyat mümkün değilse veya işe yaramazsa, vagus sinir stimülasyonu veya duyarlı nörostimülasyon gibi cihazlar yardımcı olabilir.

Medial temporal lob epilepsisinin özelliklerini ve cerrahi tedavi ve ilaçlar gibi duyarlı tedavilerin nasıl olabileceğini anlamak ve tanımak önemlidir. Bir nöbet öncesi, sırası ve sonrasında olanlarla ilgili sağlık hizmetleri ekibinizle konuşmak, doğru tanı konmasına ve en iyi tedavi planının bulunmasına yardımcı olabilir.

Ameliyat , cihazlar ve diyet tedavisi de dahil olmak üzere tüm tedavi seçeneklerini keşfetmek için epilepsi konusunda uzmanlaşmış (epileptolog olarak adlandırılan) veya epilepsi merkezinde değerlendirme yapan bir nörolog görmeyi düşünün.

Temporal Lob Epilepsisi ile İlgili Önemli İpuçları

  • Fokal veya parsiyel epilepsinin en sık görülen şekli
  • Cerrahi, ilaçlara cevap vermeyen bireyler için bir seçenek olabilir.
  • MRG ve EEG bu durumun tanısında önemli testlerdir.
  • Bireyler, kontrol altına alınmadığı takdirde, kısa süreli hafızayı ve yaşam kalitesini kötüleştirdiğini rapor edebilir.

Kaynakça

  • https://www.epilepsydiagnosis.org/seizure/temporal-overview.html
  • https://www.epilepsy.com/learn/types-epilepsy-syndromes/temporal-lobe-epilepsy-aka-tle

Yorum Yap

Denizli’de evinde ölü olarak bulunan genç kız epilepsi nedeniyle ölmüş
FDA nöbet kümelerini durdurmaya yarayan nazal sprey ilacını ve cihazını onayladı
Kronik rahatsızlıkları iyileştirmek için yapay nöron geliştirildi
Ünlü rapçi Juice WRLD nöbet geçirip hayatını kaybetti
Epilepsi Sendromları Epilepsi Teşhisi Epilepsi ve Hayat Epilepsi ve Kadın Epilepsi ve Tedavisi Nöbet Tipleri Temel Bilgiler
Epilepsi Teşhis Sürecine Genel Bakış
Tıbbi Geçmiş (Anamnez)
Fiziksel Muayene
Beynimizi Tanıyalım Doktorlar Hastaneler İlaç
Antiepileptik İlaçların Etken Maddeleri ve En Sık Görülen Yan Etkileri
Antiepileptik İlaçların Etken Maddeleri ve Kısaltmaları (İngilizce-Türkçe)
İllere Göre Sıralama